Pizza bakken en koken in een houtoven wordt steeds populairder. Er is intussen ook behoorlijk wat keus in houtovens. Van een steenoven van 500 kilo tot een houtoventje voor op tafel van 12 kilo. Ieder model heeft zo zijn plus- en minpunten.

Houtoven kopen? Dit zijn mijn tips…

Overweeg jij de aanschaf van een pizza houtoven? In dit blogje zet ik de voor- en nadelen van een aantal gangbare modellen houtovens op een rij. Je krijgt ook een overzicht van de soorten ovens die momenteel op de markt zijn. En handige tips die jou helpen te bepalen welke houtoven voor jou de beste keus is.

Behalve de houtoven zijn er uiteraard nog vele andere manieren om pizza te bakken. Zoals op de Big Green Egg of in een (elektrische) Ferrari-tafeloven of Pizza Box. Deze producten laat ik in dit blogje even buiten beschouwing. Je kan er beslist een acceptabele pizza mee bakken. Maar dit blogje is vooral bedoeld voor iedereen die een houtoven overweegt.

tips voor steenoven of houtoven kopen2 soorten houtovens

Hoewel het aanbod aan ovens groeit, zijn er eigenlijk maar twee soorten houtovens waar je uit kan kiezen:

1.) Houtovens van steen (ook wel steenovens genoemd)
2.) Houtovens van (roestvrij) staal

De houtoven van steen wordt wel gezien als de meest authentieke houtoven. De steenovens van nu lijken simpelweg het meeste op de ovens van steen of klei waar onze voorouders duizenden jaren geleden hun brood en pizza-voorlopers in bakten.

Steenovens zijn verkrijgbaar in allerlei kleuren en formaten. Ze zijn er bijvoorbeeld als kant-en-klaar-model: staat je koepeltje eenmaal op zijn plek, dan kan je deze vrijwel meteen in gebruik nemen.

Zelf houtoven bouwen

Naast de kant-en-klare-steenovens is het uiteraard ook mogelijk om zelf een steenoven te (laten) bouwen. Je koopt dan alle benodigde materialen en metselt met de onderdelen vervolgens je eigen oven. Er zijn ook bouwpakketten te koop waar alle benodigde onderdelen in zitten, maar waarbij je het assembleren zelf doet.

Boeken over zelf een houtoven bouwen
Als je het interessant vindt om zelf een oven te bouwen, dan zijn er online verschillende boeken te vinden die je op weg helpen. Het Nederlandstalige boek ‘houtgestookte pizzaoven’ bijvoorbeeld. Veel andere titels zijn Engelstalig, zoals deze 2 boeken:

>> Building a Wood-fired Oven for Bread and Pizza

>> Build Your Own Wood Fired Oven

Voor-en nadelen steenovens

Zoals met alles, heeft de steenoven zo zijn voor- en nadelen ten opzichte van andere (rvs) ovens. De belangrijkste punten staan hieronder:

Voordelen Nadelen
Authentieke manier van koken/ bakken Het opstoken van de oven tot de juiste temperatuur duurt wel een paar uur, afhankelijk hoe groot je oven is. Daarvoor verbruik je uiteraard hout. En je moet op tijd beginnen met het opstoken van de oven. Even snel opstoken en 20 minuten laten een pizza bakken gaat niet.
Eenmaal op temperatuur houdt de steenoven de warmte goed vast Steenovens zijn zwaar, ze wegen al snel 400 kg of zelfs meer. De plek waar je de oven neerzet moet dit gewicht kunnen hebben. En eenmaal op zijn plaats is de oven lastig te verplaatsen of te verhuizen.
Heb je ruimte voor een buitenkeuken, dan kan je de steenoven mooi integreren in de buitenkeuken, waardoor alles echt een fraai geheel wordt. Steenovens kunnen (op den duur) gevoelig zijn voor het Nederlandse weer met nattigheid en vorst als je ze daar continu aan blootstelt. De kans dat de koepel ooit breekt of scheurt is aanwezig. De oven onder een overkapping zetten is eigenlijk een must.

Houtovens van (roestvrij) staal

Naast de klassieke steenovens zijn er intussen ook aardig wat modellen houtovens van (roestvrij) staal verkrijgbaar. De afmetingen en prijzen van deze (rvs) pizzaovens verschillen nogal. Ik zet hieronder de verschillende modellen voor je op een rij.

De Fortezza: een steenoven met elementen van staal
Er is trouwens een oven die het midden houdt tussen een gemetselde en een stalen oven. De Fortezza combineert namelijk beide materialen. De koepelvorm, de plaats en de maat van de rookgasafvoer, de dikte van de gebruikte materialen en een hele goede isolatie maken dat de Fortezza in warmte en gebruik nauwelijks verschilt van een gemetselde houtoven. Daar bovenop heeft deze oven een belangrijk voordeel ten opzichte van een 100% steenoven: de Fortezza is lichter (totaalgewicht circa 300 kg), modulair en daardoor goed verplaats- of verhuisbaar.

Kleine, betaalbare houtovens

Wil je graag af en toe een pizza bakken in een houtoven, maar wil je daar geen honderden (of duizenden) euro’s aan spenderen? Dan zijn er vandaag de dag best een aantal interessante opties:

houtoven uuni

houtoven uuni

De Uuni
Een van de goedkoopste – maar wel kwalitatief goede – houtoventjes is de Uuni. Dit oventje kost 249 euro euro, is licht (13,5 kilo) en niet al te groot. Je kan hem letterlijk zo op een tuintafel of werkblad zetten. De Uuni is ook makkelijk mee te nemen, bijvoorbeeld naar het park of de camping. Dat is een leuke plus.

Je stookt de Uuni niet op met blokjes hout, maar met houtpellets. Overigens bereik je daar ook prima hoge temperaturen mee, tot wel 400 graden. Omdat de Uuni compact is, bak je er een middelgrote pizza tegelijk in. De Uuni is gemaakt van rvs, en vanaf model Uuni 3 is de mantel geïsoleerd. Daardoor houdt de oven de warmte beter vast.

Met wat vochtiger weer is het zaak dat je de houtpellets goed droog houdt, anders is het lastig om je vuur aan de gang te houden.

De Uuni vraagt de eerste paar keer wel wat uitproberen om de temperatuur goed te krijgen. Ook moet je de pizza beslist een keer draaien tijdens het bakken omdat de oven aan de achterkant veel warmer wordt dan aan de voorkant. Maar op zich heb je dat allemaal snel in de vingers. Voor zijn prijs is de Uuni echt een leuk oventje. De Uuni is gemaakt van prima materialen en ook de afwerking is heel netjes.

De Roccbox
Een variant op de Uuni is de Roccbox. De Roccbox is ietsje zwaarder (20 kilo) en ook iets duurder dan de Uuni (400 Engelse pond + verzending naar Nederland). Daar krijg je dan wel weer wat voor terug, want de Roccbox werkt zowel op (kleine) aanmaakhoutjes als op gas.

pizza houtoven stadler

pizza houtoven stadler

Oventjes uit bouwmarkt of tuincentrum
In tuincentra of bouwmarkten zijn zo nu en dan ook wel tuinoventjes te vinden. De oventjes die ik heb gezien waren meestal aantrekkelijk qua prijs, maar hou er wel rekening mee dat dergelijke modellen (vaak gemaakt van dun plaatstaal) niet het eeuwige leven hebben. Ook moet je even goed nagaan of zo’n oventje echt geschikt is om mee te stoken op hout of desnoods kleine stukjes hout. Soms lijkt het op een houtoventje, maar mag je er alleen briketten in stoken. De temperatuur loopt met stoken op hout flink op en de materialen waar de oven van gemaakt is kunnen daar niet altijd tegen. Dit staat er niet altijd even duidelijk bij.

Houtovens in het middensegment

Houtoven Nonno Peppe

Houtoven Nonno Peppe

Na de kleine, betaalbare oventjes, kom je in het middensegment van de houtovens. Wat meteen opvalt is dat de prijs van de houtovens al snel omhoog schiet, richting de 1.000 euro. Soms net daaronder, soms net wat duurder. Een voorbeeld van een houtoven in het middensegment is de Nonno Peppe. Een ander voorbeeld is de Pizza Party.

De belangrijkste reden voor deze hogere prijs zit hem in 3 dingen:

1.) de afmeting van de oven
2.) de isolatie van de oven en de gebruikte materialen
3.) transport

Afmeting: Bij de goedkopere kleine oventjes zoals de Uuni, is de afmeting beperkt. En dus ook de bakruimte / bakvloer. Er is meestal ruimte voor 1 middelgrote pizza. Bij de grotere houtovens is de bakvloer (van vuurvaste stenen) groter. Je bakt de pizza namelijk in dezelfde ruimte als waar je het vuur stookt.

Isolatie: De koepeltjes zijn geïsoleerd met isolatiemateriaal om de warmte vast te houden. De afmeting, de gebruikte rvs-soort en de mate van isolatie bepalen allemaal de (hogere) prijs.

Transport: Vaak worden de houtovens geïmporteerd uit landen zoals Italië. In de prijs zit dus ook altijd een deel voor het transport van de oven naar Nederland.

Let op: bij de ovens in het middensegment wordt meestal niet standaard een onderstel voor de oven meegeleverd. Sons is deze wel los verkrijgbaar. Maar je kan dit soort oventjes ook prima zelf op een tafel, werkblad of muurtje neerzetten. Dit soort oventjes weegt trouwens meestal ergens tussen de 50 en 60 kilo. Daarmee zijn ze redelijk makkelijk te tillen en te verplaatsen.

Duurdere houtovens

In het duurdere segment houtovens heb je werkelijk alle keus. De prijzen liggen grofweg tussen de 1.500 en 2.500 euro. Maar het is ook geen probleem om een oven (of complete houtoven-buitenkeuken) te vinden voor 3.500 of zelfs wel 5.000 euro. De prijs wordt in dit segment vooral bepaald door:

  • gebruikte materialen (een beter en dus duurdere rvs-soort)
  • afmeting van de bakvloer
  • isolatie van de oven
  • ontwerp en afwerking van de oven + al dan niet een onderstel

Mijn ervaring tot nu toe is dat met name de isolatie van de ovens sterk verschilt in het midden- en duurdere segment. Voor een deel wordt de prijs hierdoor bepaald, want goede isolatie is uiteraard duurder dan minder goede isolatie.

De houtovens van Alfa pizza bijvoorbeeld, zijn bijvoorbeeld heel erg goed geïsoleerd. Als de oven 450 graden is, dan wordt de buitenkant van de oven weliswaar goed warm (zeker aan de kant waar het vuur ligt), maar je zal je er niet meteen enorm aan branden. Toch prettig.

Een ander voordeel van goede isolatie is dat je minder hout verstookt. En dat je oven – als het vuur uit is en je het deurtje sluit – heel lang op een constante temperatuur blijft. Dat is handig als je bijvoorbeeld brood wilt bakken, lasagna wil maken of vlees of vis in de oven wil bereiden. Bij de goedkopere ovens merk je toch dat de temperatuur in de oven sneller daalt.

Dat laatste is geen punt als je zo af en toe bakt en je niet al te hoge eisen stelt aan je oven. Wil je regelmatig (grotere aantallen) pizza’s bakken of koken in de oven, dan is de isolatie wel degelijk iets om rekening mee te houden.

Een paar algemene tips bij de aanschaf van een houtoven:

Grootte van de bakvloer en aantallen pizza’s tegelijk
De producenten van houtovens schermen allemaal met bepaalde cijfers. Bijvoorbeeld hoeveel pizza’s je tegelijk in een bepaald model oven kunt bakken. Het zier er natuurlijk leuk uit als jouw oven groot genoeg is om 4 pizza’s tegelijk te bakken. Maar het is goed om voor jezelf even na te gaan of dit voor jou ook echt een pluspunt is.

Wil je 4 pizza’s tegelijk bakken, dan betekent dit namelijk ook dat je jouw proces van pizza maken daar op aan moet passen. Je moet dan ook 4 pizza’s klaar hebben liggen die je allemaal tegelijk in de oven schuift.

Ik vind de ‘aantallen pizza’s’ zelf niet alles zeggen. Veel mensen zijn namelijk een gewone keukenoven gewend. Een pizza bakken duurt dan 6 tot 10 minuten op de heetste stand (circa 250 graden). In de houtoven bak je op een hogere temperatuur (ergens tussen de 300 en 400 graden). Daardoor is je pizza vele malen sneller klaar. Je kan dus ook prima een pizza in de oven leggen en in de tussentijd vast een nieuwe pizza bereiden. In 5 minuten kan je dan 2 pizza’s bakken.

Opwarmtijd
De opwarmtijd van de rvs ovens is hoe dan ook korter dan die van een steenoven. Reken op ongeveer een half uur opwarmtijd, afhankelijk van hoe goed jij vuurtje kan stoken :-)

Rechtstreeks bestellen in Italië
Soms loont het qua prijs om een houtoven rechtstreeks te bestellen bij de producent, bijvoorbeeld in Italië. Hou er wel rekening mee dat je dan ook moet bellen of mailen naar Italië als je een keer onverhoopt een probleem hebt met je oven of met de levering. Informeer desnoods bij aanschaf eerst even naar de garantievoorwaarden. En naar de hoogte van de transportkosten. Want die komen vaak nog bovenop de aanschafprijs.

Kopen bij een Nederlandse (web)shop
Soms kiezen producenten er bewust voor om niet rechtstreeks te leveren aan consumenten. De verkoop loopt in dat geval via winkel of webshop. Dit is bijvoorbeeld zo voor de Italiaanse houtovens van de merken Alfa Pizza en van Clementi. Voor jou als klant is het prettig dat je een Nederlands aanspreekpunt hebt. En omdat winkels meestal grotere aantallen ovens op voorraad inkopen bij de producent, kunnen zij daardoor een betere prijs aanbieden dan wanneer je als klant rechtstreeks in Italië een enkele oven zou bestellen. Ook de garantie loopt in dit geval via de Nederlandse winkel.

Wel of geen onderstel
Een van de keuzeopties als je een houtoven gaat kopen is het onderstel. Sommige ovens worden zonder onderstel geleverd. Met name in het duurdere segment zit er vaak wel een onderstel bij de oven. Bedenk voor jezelf even hoe je jouw houtoven wilt gebruiken. Als je ene vaste plek hebt voor de oven voegt een onderstel misschien niet veel toe. Dat geldt ook als je oventje niet al te zwaar is. Je kan hem dan redelijk eenvoudig verplaatsen.

Het wordt anders als je oven 100 kg of meer weegt. Dan is een onderstel met wieltjes best handig. Het maakt het verplaatsen van je oven in ieder geval een stuk handiger. Dat verplaatsen kan een voordeel zijn als je geen vaste plek hebt voor de oven. Staat de wind een keer flink op de voorkant van je oven – dat bakt minder fijn – dan kan je de oven makkelijk even uit de wind zetten.

Heb jij een specifieke vraag over houtovens? Of mis je bepaalde tips in dit artikel? Laat dan vooral even een reactie achter onderaan dit blogje, dan reageer ik daar op.