De Italiaanse Jazz-zangeres Roberta Gambarini kende in haar thuisland Italië bescheiden succes. Ze verhuisde met haar dromen naar New York en is in Amerika vooral bekend geworden van haar covers van Amerikaanse klassiekers uit de jaren ’50. Gambarini heeft daarnaast ook gedichten van de Italiaanse dichteres Alda Merini op muziek gezet. Deze cd met muzikale poëzie is een streling voor het oor.

Italiaanse jazz-zangeres Roberta Gambarini

De Italiaanse jazz-zangeres Roberta Gambarini. Foto: Groovin High Records

Roberta Gambarini

Eind jaren '90 maakte Gambarini de opname 'Under Italian Skies’, waar destijds nauwelijks iemand naar luisterde.  Het project heeft de gedichten van de Italiaanse dichteres Alda Merini op muziek gezet. De opname werd in 2009 opnieuw op cd gezet, ter gelegenheid van het overlijden van de dichteres. Terwijl Gambarini een elegante zangeres is met een fluweelzachte stem, was Merini een gezette oude vrouw die op de meeste afbeeldingen te zien is met tabak tussen haar vingers.

De in 2009 overleden Italiaanse dichteres Alda Merini

De in 2009 overleden Italiaanse dichteres Alda Merini. Foto: Giuliano Grittini

Italiaanse dichteres Alda Merini

Merini heeft inmiddels een cultstatus heeft bereikt, met meer dan 20.000 volgers op Facebook die dagelijks een update ontvangen met een fragment uit één van haar werken.  De dichteres bracht een autobiografie uit, met het verhaal over haar leven, dat zij voor een groot deel doorgebracht in een Italiaanse GGZ-instelling. Daarnaast bracht ze veel poëzie uit die sterk doordrenkt is van het christelijke erfgoed, en daardoor wellicht niet zo toegankelijk voor de nuchtere Hollander. Een fragment uit Ballate non pagate (Dansjes waarvoor niet betaald is):

Padre, se scrivere è una colpa
perché Dio mi ha dato la parola
per parlare con trepidi linguaggi
dell’amore a chi mi ascolta?
Ormai vecchia di anni e senescente,
dove trovare un filo di erba buona?
Che sai dei miei conventi, della grazia
matura delle sante, delle grandi
anime folli? Che posso io trovare
tra gli osanna dell’uomo di cultura?
Altrove è il canto, altrove è  la parola
e Dio non la pronuncia.

Vader, als schrijven een zonde is
waarom heeft God me dan het woord gegeven
om te praten in angstige talen
In liefde voor wie mij hoort?
Waar zal ik een groene strohalm vinden,
oud van de jaren en verjaard.
Wat weet U van mijn afzondering, van de volwassen genade
van de heiligen, van de grote
ruime geesten? Wat zou ik kunnen vinden
in de hosanna’s van een ontwikkeld mens?
Elders is het lied, elders is het woord
en God spreekt het niet uit.

Under Italian Skies

De prachtige dubbel-cd Under Italian Skies van Gambarini [hier de linkjes naar cd1 en cd2 in iTunes] begint met het gedicht/lied Ape Regina (Bijenkoningin), waarin ze de vloek en de zegen van verliefdheid en liefde bezingt. Gambarini gebruikt haar stem als een instrument, en als ze op deze manier zingt, is de cd echt een streling voor het oor. De ware Italiëliefhebber zal ook de beeldtaal van het christelijke erfgoed weten te waarderen en zal horen hoe Merini’s gedichten een prachtige uiting zijn van de Italiaanse cultuur.