In Italië heb je lange benen en blonde of zwarte lokken nodig om als vrouw gelijke kansen te mogen genieten. Vrouwelijk schoon is geen toegevoegde waarde, maar een vereiste in de strijd tegen het seksisme, dat is doorgedrongen in de media, in de politiek en zelfs in de populair wetenschappelijke literatuur. Je begrijpt het probleem: Kan seksisme wel bestreden worden door het inzetten van schoonheid als middel?

De Italiaanse journalist Bruno Vespa. Foto: Daniele La Malfa

Bruno Vespa

De bekende journalist en succesvol schrijver Bruno Vespa schreef in 2009 de kaskraker Donne di cuori, te vertalen als Hartenvrouw (uitgegeven door Berlusconi). Donne di Cuori is een fantastisch boek waarin Vespa vrij associeert over de relatie tussen knappe vrouwen en machtige mannen in de geschiedenis. Vespa is onder andere bekend van zijn praatprogramma Porta a Porta,  een politiek discussieprogramma op de Rai Uno op de late avond. Je kunt Vespa vergelijken met de kritische journalist Jeroen Pauw, ware het niet dat Jeroen Pauw zich niet laat betalen door Mark Rutte.  Vespa wel. Stel dan nog maar eens een lastige vraag aan je werkgever!

Cleopatra

Vespa schrijft, onnavolgbaar, over de beroemde Marcus Antonius, een Romeinse generaal die een relatie had met Cleopatra. Zij was de Egyptische koningin die de generaal haar rijk aanbood in hoop op machtsbehoud. Ze liet de Romeinse Caesar in de steek toen hij haar om militaire ondersteuning vroeg in zijn strijd. Vespa leert van de geschiedenis en suggereert dat Berlusconi een slachtoffer is, net als Marcus Antonius, van vrouwelijk schoon.  Hierbij kiest hij echter alleen de vrouwonvriendelijke historische bronnen die zijn verhaal ondersteunen. Zo vertelt Vespa ook over Henry VIII, de stichter van de Anglicaanse kerk, die meer vrouwen had dan voorgangers met dezelfde naam.  Echtgenote 7 was nog knapper dan echtgenote 8, en allen waren uit op politieke invloed. Maar nooit dachten zij daarbij, zoals de mannen, aan het landsbelang.

Berlusconi als slachtoffer van vrouwelijk schoon

Het boek Donne di cuori van de Italiaanse journalist en schrijver Bruno Vespa

In 2009 kwam het boek uit, net toen Berlusconi óók het slachtoffer was van vrouwelijk schoon. De uitgave van het  vrouwonvriendelijk boek was dus goed getimed. Alle lezers van Vespa lazen dat  Berlusconi het slachtoffer was  van jeugdige schoonheidskoninginnen. Sex sells en Berlusconi lachte in zijn vuistje, want Vespa illustreerde met een historisch verhaal zijn onschuld. Overigens, inderdaad oplettende lezer, het is juridisch ook helemaal niet bewezen dat Berlusconi seksuele omgang had met minderjarige meisjes als Noemi of Ruby.

Toch voel ik solidariteit met Eva Cantarella, een Italiaanse historica die haar nagels prachtig moet lakken, wil zij deze vrouwonvriendelijke volkscultuur corrigeren. De historische onjuistheden van Vespa worden gesubsidieerd door Berlusconi Inc. En in Italië groeien meisjes met ambitie op met de RAI televisie, waarin het vrouwelijk lichaam een decor vormt van wellust en seks. Ook in Nederland zijn er mensen die dit allemaal prachtig vinden, alsof het een anekdote is. Maar als we echt iets van de geschiedenis willen leren, kunnen we dan niet beter naar historici luisteren, in plaats van naar Berlusconi en zijn troubadours?

Lotje Lomme is historica, Italiëkenner en blogger voor italiëplein

Benvenuto Lotje!