Omdat veel mensen geïnteresseerd zijn in de donkere kant van het leven, gaan we eens kijken naar de donkere kant van Italië en hoe de Italiaanse maffia in de literatuur wordt belicht.

Het Engelengezicht - Andreas Ulrich

Er zijn tal van boeken over de Italiaanse maffia geschreven door Nederlandse, Duitse en Italiaanse schrijvers. Zo schreef Martin Šimek een inzichtelijk boek over Calabria, en Petra Reski een boek over het gevecht van het 17-jarige meisje Rita Atria tegen de maffia. Dit boek is het verhaal van een pentita, een spijtoptant. Zo iemand behoorde eerst tot de maffia, maar doorbreekt de omertà, de cultuur van het zwijgen, en komt naar buiten om er voormalige vrienden aan te geven. Het verhaal van Rita Atria is ook verfilmd als La Siciliana Ribelle. En de Duitse journalist Andreas Ulrich schreef het boek Het Engelengezicht, het relaas van maffialid Giorgio Basile.

Belangrijk in mijn ogen is echter dat de schrijver Italiaans is. Want wie kan de Italiaanse maffia nu het beste begrijpen? Daarom, mijn Italiaanse top-3:

Gomorra - Roberto Saviano

Gomorra

1. Roberto Saviano is de schrijver van Gomorra, het boek dat ook verfilmd is en dat ervoor zorgde dat de schrijver nu geen publiek leven meer heeft. Saviano doet een boekje open over de werkwijze van de Camorra, de maffia die in het gebied rond Napels heerst. Smerige details; realisme volgens Saviano. Zijn boek is geen fictie, de film en het  boek haalden enorme verkoopcijfers en Saviano is zijn leven niet meer zeker sinds de Camorra een prijs op zijn hoofd zette en hij een latitante, een voortvluchtige werd. Als je het hoe wilt weten van de maffia, hoe gaan ze te werk, dan moet je dit boek lezen.

Het goud van de Camorra - Rosaria Capacchione

Camorra

2. Rosaria Capacchione is een net geen gedeputeerde van de Democratische partij in het Europees parlement. Haar voorkeursstemmen waren net niet genoeg, en zij beweerde onvoldoende gesteund te worden door de Democratische partij, waar maar weer de interne wanorde uit deze partij blijkt. Ook haar werk is geen fictie en geeft vooral inzicht in de verwevenheid van camorra met de economie en daardoor politiek. Zij begon als journaliste en schreef onder andere Het goud van de Camorra. Ook zij is voortvluchtig en bedreigd door de Camorra.

Maffia op Sicilië

3. Leonardo Sciascia was raadslid in Sicilië en overleed in 1989. Hij deed ook onderzoek naar de moord op Aldo Moro, die meer dan 6 jaar premier was van het land. Hij schreef daar een kort boekje over in non fictie, deze is niet vertaald. Wel vertaald zijn enkele van zijn romans waarin hij het leven van de gewone Siciliaan beschrijft en hoe dat leven wordt beïnvloed door corruptie en geweld.  Als je het waarom wilt weten, hoe komt het dat de maffia nog steeds bestaat, dan geven zijn boeken het meeste inzicht.

Lotje Lomme is historica, Italiëkenner en blogger op italiëplein.