De Italiaanse komediant Beppe Grillo schreef een dezer dagen op zijn blog dat premier Mario Monti de nieuwe Mussolini is. Er wordt in Italië stevig gediscussieerd over de uitspraak van de Italiaanse komediant. Sommigen vinden Grillo een schreeuwlelijk, maar vast staat dat hij momenteel met zijn politieke beweging Movimento Cinque Stelle (het mag van Grillo geen partij heten) veel invloed heeft op gedesillusioneerde kiezers. 

De Italiaanse komediant Beppe Grillo. Foto: Antonella Beccaria

De Italiaanse komediant Beppe Grillo. Foto: Antonella Beccaria

Italiaanse verkiezingen

De Italiaanse premier Mario Monti heeft zich voor de Italiaanse verkiezingen in februari dit jaar verkiesbaar gesteld voor de 1e kamer. Na 14 maanden geregeerd te hebben in opdracht van 's lands president, is hij nog niet klaar met zijn hervormingen. Monti zou het land goed doen als hij nog even aan kan blijven na de verkiezingen in Februari, dunkt mij persoonlijk. Italië heeft het hard nodig. Monti heeft echter hard moeten snijden in veel voorzieningen en Italië heeft echt last van de economische crisis. Er zijn veel ontevreden mensen. Denk aan werkloze jongeren en ouderen die moeten wachten op een kleiner pensioen. Democratisch is Monti niet aan de macht gekomen. Het was een kabinet van professoren, die niet werd gekozen door de kiezers. Maar laten we eerlijk zijn, soms verlangen we allemaal wel naar een beetje verlicht despotisme. Kijk maar naar de voorbeelden uit de Italiaanse geschiedenis.

Beppe Grillo versus Cicero

In de tijd van de Romeinse Republiek (de fase in de geschiedenis van de Romeinen tussen het Romeins Koninkrijk en het Romeinse Keizerrijk) was de macht in handen van 2 consuls. De senaat was wellicht geen afspiegeling van de bevolking. Al zaten er wel verstandige mensen in. Het meest bekende voorbeeld daarvan was Cicero. Met zijn redevoeringen probeerde Cicero de macht van de generaals ten tijde van de 1e eeuw voor chr. te beperken. Is dat misschien wat Grillo wil doen?

Italiaanse keizertijd

In de keizertijd moesten vele keizers het vooral hebben van de pretoriaanse garde, een soort militaire lijfwacht, voor hun democratische legitimatie. De een volgde de ander op in rap tempo, en slechts enkele keizers zijn er in geslaagd een blijvend stikker te plakken op hun regering, iets wat ik Monti ook zou gunnen, maar sommige Italianen zijn bang voor de macht van deze man.

Spirit of Venice

Veneziaanse Republiek

In de Veneziaanse en Genuese Republieken was een doge het officiële staatshoofd. Maar de feitelijke macht lag vaak bij eenzelfde aristocratisch college. Het was vooral een ceremoniële functie.  Er is een prachtig nieuw boek uit van Paul Strathern over de Veneziaanse Republiek, wat ik bij deze absoluut wil aanraden. Zeer goed leesbaar, anekdotisch verteld en met veel kennis van zaken.  Lange tijd was ‘Italië’ dus een Republiek.

Italië wordt een Koninkrijk

Met de eenwording van Italië tijdens de Risorgimento werd het een Koninkrijk met Vittorio Emmanuele II uit het oeroude adellijke geslacht der Savoyes de eerste koning.  Tot 1946, toen Mussolini werd opgehangen door de partizanen, zou Italië een Koninkrijk zijn. Met de Mars op Rome van il Duce in 1922 en een pact met de Kerk werden de kieswetten al snel aangepast en het democratisch gehalte teruggeschroefd.

Italiaanse komediant Beppe Grillo

De Italiaanse komediant Beppe Grillo deed zijn uitspraak over Monti en Mussolini naar aanleiding van het feit dat Monti de steun krijgt van de kerk, maar nog steeds niet democratisch is gekozen. Net als Mussolini. Ben je het eens met de stelling van Grillo?

Lotje Lomme is historica, Italië-kenner en blogger op italiëplein.